Nét văn hóa đặc trưng của nhạc cụ trong âm nhạc dân tộc Thái

Đến với bản Thái Tây Bắc, nơi có nhà sàn, có khăn đống, có cốm và áo chàm, ở đó có văn hóa bản Mường. Dù ở nương hay rẫy, mỗi khi tâm hồn thanh thản là tiếng hát khe khẽ ngân nga. Hãy một lần ghé thăm nơi đây để tận mắt chứng kiến ​​nét độc đáo, ý nghĩa văn hóa cũng như tình yêu và khát vọng của dân tộc Thái gửi gắm vào không khí của những điệu khèn bè, pí páp, đàn môi, khèn bè…, chơi hầu hết các điệu đậm đà bản sắc dân ca Thái Lan. Những nhạc cụ độc đáo của người Thái đều do lao động làm ra nên âm thanh thể hiện được cuộc sống mộc mạc, chân chất của người Mường. Cùng Luật sở hữu trí tuệ khám phá nét đặc sắc văn hóa nhạc cụ dân tộc của người Thái. 

 

Nghệ thuật làm đàn Tính Tẩu

1. Khèn Bè

Tiếng khèn Ra từ lâu đã trở nên quen thuộc với mọi người dân tộc Thái vùng núi Tây Bắc. Giai điệu ngọt ngào của tiếng chũm chọe sóng đôi đặc trưng như lời yêu thương đã chắp cánh cho biết bao cặp đôi. Những điệu hát đặc trưng của người Thái cũng ngân nga hơn trong âm vang của tiếng cồng chiêng. Và từ lâu, tiếng khèn Ra đã trở nên quen thuộc trong ngày tết, những dịp vui của đồng bào Thái nơi đây. Trong bộ phận của Khèn có ống, lưỡi gà, chỗ hoặc bệ, sau đó sắp xếp theo thứ tự và dùng dây thừng để buộc các bộ phận lại. Điều quan trọng nữa là sáp ong phải được bịt kín, nếu không thổi ra sẽ rất mệt, thậm chí không còn kêu nữa.

Ở kèn Khế, bộ phận quan trọng quyết định âm thanh chính là lưỡi sáo, lưỡi sáo được làm bằng đồng trắng hoặc bạc, được đánh tinh xảo để gắn vào ống sáo, sự tỉ mỉ trong khâu sản xuất lưỡi sáo và mức độ thẩm mỹ. Tiếng đàn của người nghệ sĩ quyết định âm thanh của từng chiếc kèn.

2. Cây Pí

Có nhiều loại Thái Pi, mỗi loại có một âm thanh khác nhau:

– Chiếc tẩu đơn giản gồm 1 ống, 6 lỗ và một cây sậy bằng đồng, thường được các chàng trai thổi vào ban đêm thay vì chọc xuống đất phát ra âm thanh trữ tình để lay động cô gái sau đó mở cửa bước vào nhà.

– Còi đôi được ghép từ 2 cọ đơn với nhau, được nổ vào sáng sớm với giai điệu vui nhộn.

– Pí thui dài khoảng 1m, có 6 lỗ, không có sậy, được người Thái thổi với âm thanh du dương, trầm buồn để bày tỏ sự tiếc nuối cho mối tình đẹp của hai người yêu nhau say đắm nhưng không thành. .

– Pí tam lay được ghép từ 3 ống nứa, mỗi ống có 1 lỗ, được các chàng trai thổi để gọi bạn gái về trăng sáng.

– Pí Loóng Tông gồm 2 lỗ, có một cây sậy bằng tre, được thổi vào những ngày mùa để động viên, khuyến khích nhau lao động sản xuất bằng những giai điệu vui nhộn.

– Đàn Tỳ có 7 lỗ, lưỡi đồng, có lỗ điều chỉnh để phát ra âm thanh, dùng để thổi liên tục từ tối đến sáng cùng với tiếng cúng của Thầy Mo để xua đuổi tà ma khi trong nhà có người ốm đau.

Tiếng đàn pi là tiếng lòng, tiếng cảm, tiếng lòng của người thổi. Tuy nhiên, các cặp đôi người Thái yêu nhau, cô gái có thể nhận ra tiếng pi của người yêu bằng nhiều âm, và qua tiếng pi, người nghe có thể cảm nhận được tâm trạng của người ấy đang vui hay buồn. . Người chơi được đàn pi là người phải thực sự đam mê và am hiểu các làn điệu dân ca cổ của dân tộc mình.

3. Đàn môi

Ở Việt Nam, đàn môi là một trong những loại nhạc cụ được đồng bào dân tộc thiểu số yêu thích, đặc biệt là người Thái.

Đàn môi là loại nhạc cụ tự tạo âm vang, được làm bằng kim loại, đồng thau và tre, nứa có hình dáng nhỏ, chỉ khoảng 7 cm. Nhìn bề ngoài, có người sẽ nghĩ son được làm bằng máy móc công nghiệp. Trên thực tế, cây đàn hoàn toàn được làm bởi bàn tay của các nghệ nhân. Chỉ có tay thợ mới làm được một thỏi son dù nhỏ xíu.

Môi không chỉ dùng để giải trí mà còn dùng để làm tình, bày tỏ tình cảm. Cái hay của cách tỏ tình này là nó thầm kín, không cần nói to mà người ta vẫn có thể hiểu được, vì âm sắc của môi gần với giọng nói của con người và đó cũng là một trong những nguyên nhân khiến chúng ta cảm thấy bị “mê mẩn” bởi loại nhạc cụ này.

4. Tính tẩu

Tính Tấu (Hà Tĩnh Tàu) (hay còn gọi là Tính Tấu hay Đàn Tấu) là một loại nhạc cụ dây gảy phổ biến của dân tộc Thái. Trong tiếng Thái, Tinh có nghĩa là đàn và “tau” có nghĩa là “bầu”, dịch sang tiếng Việt, “táu” có nghĩa là “đàn bầu”. Để khỏi nhầm lẫn với loại đàn bầu của người dân đồng bằng, nhiều người gọi đàn bầu là đàn bầu, nhưng dịch là đàn bầu là sai. Do đó, chỉ cần hiểu rằng dan dan là viết tắt của dan n d’am. Tẩu có âm sắc nhẹ nhàng, êm đềm. Về âm treble, nó gần giống như tiếng của đàn tranh. 

Các bộ phận chính của tẩu là bầu, cổ và dây. Tẩu thuộc bộ dây, âm vực có thể lên tới 3 quãng tám. Tuy nhiên, người biểu diễn chỉ sử dụng âm thanh ở 2 quãng tám và một số quãng tám khác.

Đối với dân tộc Thái, tính tẩu là nhạc cụ chính, dùng để độc tấu, đệm và các làn điệu múa. Các chàng trai Thái thổi khèn và nhảy với loại nhạc cụ này. Khi biểu diễn đệm hát, tẩu thường chơi theo giai điệu của lời bài hát. Trong nhạc khiêu vũ, tẩu có những sáng tác riêng.

Người con gái Thái lần đầu tiên nghe thấy tiếng đàn cầm như lời tỏ tình của chàng trai, tiếng đàn như sợi dây tình quyến rũ, họ đem lòng yêu nhau. Nhiều đôi trai gái đã nên vợ thành chồng nhờ tiếng đàn tính.

5. Những câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Âm nhạc có tác động tích cực như thế nào đến tâm trạng của con người?

Câu trả lời 1: Âm nhạc có thể có tác động tích cực đáng kể đến tâm trạng của con người. Nghiên cứu đã chứng minh rằng nghe nhạc yêu thích có thể kích thích sản sinh endorphin, một loại hormone giúp cải thiện tâm trạng và làm giảm căng thẳng. Âm nhạc cũng có khả năng kích thích các vùng não liên quan đến cảm xúc và gợi lên những kí ức tốt đẹp, giúp tạo ra cảm giác hạnh phúc và sảng khoái.

Câu hỏi 2: Âm nhạc có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển trí tuệ của trẻ em?

Câu trả lời 2: Âm nhạc có một vai trò quan trọng trong sự phát triển trí tuệ của trẻ em. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc học nhạc và chơi nhạc có thể cải thiện khả năng tư duy logic, sự tập trung và khả năng giải quyết vấn đề của trẻ. Ngoài ra, việc tiếp xúc với âm nhạc từ nhỏ cũng giúp trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ, sự sáng tạo và khả năng giao tiếp.

Câu hỏi 3: Âm nhạc có vai trò gì trong việc duy trì và phát triển văn hóa của một quốc gia?

Câu trả lời 3: Âm nhạc đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và phát triển văn hóa của một quốc gia. Âm nhạc thường phản ánh những giá trị, truyền thống và lịch sử của một dân tộc. Nó là một phần không thể thiếu trong các nghi lễ, lễ hội và sự kiện văn hóa quan trọng. Âm nhạc cũng có khả năng giao tiếp và truyền đạt thông điệp, giúp thể hiện sự đa dạng và đặc trưng của mỗi quốc gia.

Cuộc sống hiện đại kéo theo những đổi thay, nhưng với những nét đặc sắc riêng, những âm vang vang xa cùng các làn điệu Khèn, Pí, Đàn, Tính, Pí… như thế này, có lẽ sẽ còn ngân nga và gắn bó với người Thái, với vùng cao nguyên đá. Mai Châu như một thành tố không thể thiếu.

✅ Kiến thức: ⭕ Pháp lý
✅ Cập nhật: ⭐ 2022
✅ Zalo: ⭕ 0846967979
✅ Hỗ trợ: ⭐ Toàn quốc
✅ Hotline: ⭕ 1900.3330
About Bảo Châu

Viết một bình luận